1.การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation)

 บันทึกสรุปเทคนิควิธีการประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัย

1. การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation)

   การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation) เป็น การฟัง และการเฝ้าดูพฤติกรรมที่เด็กแสดงออกตามธรรมชาติเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของเด็ก และเพื่อประเมินพัฒนาการเด็ก

 

การสังเกตพฤติกรรมเด็ก

การสังเกตที่ดีควรมี:

    - จุดมุ่งหมาย

    - มีแบบสังเกต

    - กฎเกณฑ์การให้คะแนนพฤติกรรม

    - มีการจดบันทึกข้อมูลเป็นหลักฐานสามารถนำมาประเมินได้

 

หลักทั่วไปในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

1. กำหนดจุดมุ่งหมายและวางแผนการสังเกต

2. เตรียมตัว เตรียมเครื่องมือ แบบสังเกต

3. ควรสังเกตครั้งละ 1 คน โดยสังเกตและพักสลับช่วงเวลา

4. จดพฤติกรรมที่ตามองเห็นเท่านั้น ถ้าต้องการแปล ตีความ ควรแยกเอาไว้

 

การตั้งจุดมุ่งหมายในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

     1. เพื่อประเมินความสามารถของเด็กค้นหาว่าเด็กมีความสามารถด้านใดและส่งเสริมพัฒนาการทุกด้าน

     2. เพื่อวางแผนส่งเสริมพัฒนาการเด็กแต่ละคนจากข้อมูลที่ได้

     3. เพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง

     4. เพื่อศึกษาพัฒนาการด้านใดด้านหนึ่งให้ละเอียดมากขึ้น

     5. เพื่อนำมาใช้เป็นข้อมูลในการแก้ปัญหา

     6. เพื่อใช้เป็นข้อมูลรายงานผู้ปกครอง ผู้เกี่ยวข้อง

     7. เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลใส่แฟ้มประวัติสำหรับแนะแนว ส่งต่อให้ชั้นเรียนที่สูงขึ้น

 

วิธีการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

      การสังเกตอย่างมีระบบ สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทโดยใช้เกณฑ์ คือ

      1. เกณฑ์ระบบ คือ การสังเกตแบบธรรมชาติ และ การสังเกตแบบมีโครงสร้าง

      2. เกณฑ์บุคคล คือ การสังเกตโดยผู้สังเกตเข้าร่วม หรือไม่เข้าร่วมอยู่ในหมู่เด็ก

 

องค์ประกอบของการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็ก แบ่งออกเป็น 3 ด้านใหญ่ ๆ คือ

1. การบรรยายเหตุการณ์ สถานการณ์ที่เกิดขึ้น

2. ความรู้สึกและความคิดเห็นส่วนตน

3. การตีความแปลความหมาย การสรุปพฤติกรรม การเรียนรู้จากข้อมูลที่ได้

 

ข้อดีของการสังเกต

1. เด็กไม่ต้องใช้ความสามารถด้านอ่าน-เขียน

2. เด็กอยู่ในสภาพธรรมชาติ

3. กิจกรรมประจำวันดำเนินตามปกติ

4. ทำให้ครูได้ข้อมูลโดยตรง

5. วิธีการเหมาะสม เป็นที่ยอมรับ

 

ข้อจำกัดของการสังเกต

1. ไม่สามารถวัดความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายในต้องสังเกตหลายครั้ง จึงจะเข้าใจเด็กได้

2. ประสบการณ์ของผู้สังเกต การตั้งจุดประสงค์ในการสังเกต การตีความหมายพฤติกรรม

3. ระยะเวลาและจำนวนครั้งในการสังเกต

4. ทำได้ยากขณะที่ครูมีปฏิสัมพันธ์กับเด็ก หลักการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็ก